POLTRONA FRAU İLE CAZDAN KLASİĞE MÜZİK İLE RİTİM TUTAN TASARIMLAR
Poltrona Frau’da Caz Ritmi: Billie ve Dizzy Koleksiyonu
Bu yazıyı sizin için hazırladığımız playlist eşliğinde okuyabilirsiniz:
Poltrona Frau – Dizzy – Max Huber
İtalyan mobilya tasarımının en köklü isimlerinden Poltrona Frau, 1912’den bu yana deri işçiliği ve zanaatkârlığıyla tanınıyor. Ancak markanın kataloğunda, dokunmaktan çok dinlemek isteyeceğiniz bir köşe var: caz müziğinin ritmini, rengini ve doğaçlama ruhunu halılara taşıyan Billie ve Dizzy koleksiyonu. İsimlerini doğrudan caz tarihinin iki devinden alan bu iki parça, markanın müzikle kurduğu en açık ve en kişisel bağlardan birini oluşturuyor.
Bir Grafik Tasarımcının Caz Tutkusu: Max Huber
Bu koleksiyonun hikâyesi bir mobilya tasarımcısıyla değil, İsviçreli grafik tasarımcı ve sanatçı Max Huber (1919–1992) ile başlıyor. Zürih’te grafik eğitimi alan, Milano’da Antonio Boggeri’nin stüdyosunda çalışan ve kariyeri boyunca La Rinascente, Esselunga, Coin ve RAI gibi markaların kurumsal kimliklerine imza atan Huber, 1954 yılında İtalya’nın en prestijli tasarım ödülü Compasso d’Oro’yu kazanmış bir isim.
Huber’in az bilinen ama belirleyici bir tutkusu vardı: caz. Kariyeri boyunca bu müzik türüyle iç içe geçen birçok proje üretti; 1950’de “Ritmo” dergisi, 1952’de “Jazztime” dergisi ve aynı yıl caz ansiklopedisi “Messaggerie Musicali”nin kapak tasarımı, 1985’te ise “Jazz Chiasso” festivali afişi onun imzasını taşıyor. Poltrona Frau, Huber’in doğumunun 100. yıl dönümünü anmak için arşivinden çıkan, 1936 ve 1947 tarihli iki üretilmemiş çizimi ele aldı ve bunları orijinal oranlarını koruyarak halı boyutlarına uyarladı. Ortaya çıkan iki tasarıma, Huber’in tutkusuna bir selam olarak caz tarihinin iki efsanevi ismi verildi: Billie Holiday ve Dizzy Gillespie.
Poltrona Frau – Billie – Max Huber
Billie: Billie Holiday’e Bir Selam
Billie halısı, 20. yüzyılın en dokunaklı ve en özgün caz seslerinden biri olan Billie Holiday’in adını taşıyor. Tasarım, neredeyse konstrüktivist bir sadelikle kuruluyor: nötr bir zemin üzerinde, yoğun kırmızı bir daire ve dikey bir çizgiden oluşan bir grafik ile antrasit gri tonunda birbirine dik iki çizgiden oluşan ikinci bir grafik. Az öğeyle kurulmuş bu güçlü kompozisyon, sade ama yüksek görsel etkiye sahip bir denge yaratıyor.
Orijinal tasarımın oranlarına sadık kalınması için Billie yalnızca tek ölçüde (250×350 cm) ve tek renk varyantında üretiliyor. Halı, ahşap tezgâhlarda tamamen elde, Tibet düğüm tekniğiyle dokunuyor; metrekarede 70 bin düğüm yoğunluğuyla oldukça sık ve yumuşak bir yüzey elde ediliyor. %50 yün, %50 keten karışımından oluşan doğal lifler, bakış açısına göre değişen ışık-gölge efektleriyle kadifemsi, hafif parlak bir görünüm kazandırıyor. Halının arkasında elle dikilmiş, Poltrona Frau logolu bir deri etiket ve Max Huber’in imzasının işlendiği kumaş şeritler yer alıyor.
Poltrona Frau – Dizzy – Max Huber
Dizzy: Gillespie’nin Ritmi
Dizzy halısı ise bebop ve modern cazın öncülerinden Dizzy Gillespie’ye adanmış. Tasarımın merkezinden dışa doğru yayılan, giderek uzayıp incelen kırık çizgiler, bir müzik partisyonunu andıran ritmik bir yapı oluşturuyor; Poltrona Frau’nun kendi tanımıyla bu çizgilerin kadansı, Gillespie’nin trompetindeki senkoplu ritmi çağrıştırıyor.
Dizzy, iki farklı ölçüde (200×300 cm ve 250×350 cm) ve dördü açık, ikisi koyu olmak üzere dört renk seçeneğiyle sunuluyor: Blue Green, Deep Red, Light Grey ve White Sand. Halı, Pers düğüm tekniğiyle elde dokunuyor; metrekarede yaklaşık 50 bin düğüm yoğunluğuna ve uzun hav yapısına sahip. Yalnızca birinci kalite, elde eğrilmiş %100 doğal yün kullanılması, boyaların yüzeye eşit olmayan biçimde nüfuz etmesini sağlıyor; bu da her halıya kendine özgü, eşsiz renk yoğunlukları kazandırıyor. Kısa kenarlarda kilim tekniğiyle üretilmiş 4 cm yüksekliğinde bir bordür, tasarımı tamamlıyor. Billie’de olduğu gibi Dizzy’nin arkasında da Poltrona Frau logolu deri etiket ve Huber’in imzası bulunuyor.
Poltrona Frau – Dizzy – Max Huber
Zanaatkârlığın Sesi
Billie ve Dizzy’yi sıradan bir “temalı koleksiyon”un ötesine taşıyan şey, cazın doğaçlama ve zanaat ruhuyla kurdukları paralellik. Bir caz müzisyeni nasıl ustalığını yıllar süren pratikle inşa edip sahnede anlık bir özgünlüğe dönüştürüyorsa, bu halılar da geleneksel el dokuma tekniklerinin (Tibet ve Pers düğümleri) titizliğiyle, Huber’in 80 yıl önce kâğıda döktüğü özgün çizgilerin ruhunu bugüne taşıyor. Üretim süreci endüstriyel değil; her halı, aylar süren el işçiliğiyle ortaya çıkan, kendi içinde biricik bir parça.
Poltrona Frau – Bolero Ravel Masa – Roberto Lazzeroni
Cazın Ötesinde: Poltrona Frau’da Müziğin İzleri
Caz müziğinden ilham alan Billie ve Dizzy halılarının ötesinde, Poltrona Frau koleksiyonunda müziğin farklı türleriyle kurulan daha geniş bir tasarım dili de dikkat çekiyor. Ludovica Serafini ve Roberto Palomba imzalı Let it Be, Come Together ve Get Back oturma sistemleri, Beatles referansını yalnızca bir isim olarak değil; serbestlik, yakınlık, eve dönüş ve gündelik yaşamın ritmi üzerinden yorumlayan modüler sofa aileleri olarak öne çıkıyor. Roberto Lazzeroni’nin Bolero Ravel masası, müzik tarihine daha klasik ve ölçülü bir yerden temas ederken, formundaki hafiflik, üç ayaklı taşıyıcı yapı ve tek parça mermer tablasıyla ritim duygusunu malzeme ve denge üzerinden kuruyor. Simona Cremascoli tasarımı Harp ve Harp Vibration halılarında ise ilham doğrudan arp tellerinden geliyor; ipek yüzey, çizgisel tekrarlar ve kabartılı dokular, enstrümanın titreşim hissini mekânsal ve dokunsal bir dile çeviriyor. Bu ürünler birlikte düşünüldüğünde, Poltrona Frau’nun müziği dekoratif bir tema olarak değil; ritim, tekrar, akış, konfor ve atmosfer üretme biçimi olarak tasarıma tercüme ettiğini gösteriyor.
